بازگشت به بلاگ

· تیم فنی فرز  · 8 دقیقه مطالعه

احراز هویت با ایتا و بله؛ آموزش ارسال کد تأیید با API فرز

راهنمای گام‌به‌گام ارسال کدهای تایید (OTP) در بستر ایتا و بله با سرویس SAM فرز. مقایسه هزینه با پیامک، ملاحظات امنیتی، نحوه پیاده‌سازی فالبک در سمت سرور و نمونه کد پایتون و نودجی‌اس.

راهنمای گام‌به‌گام ارسال کدهای تایید (OTP) در بستر ایتا و بله با سرویس SAM فرز. مقایسه هزینه با پیامک، ملاحظات امنیتی، نحوه پیاده‌سازی فالبک در سمت سرور و نمونه کد پایتون و نودجی‌اس.

افزایش مستمر تعرفه ارسال پیامک‌های متنی اپراتوری، هزینه احراز هویت و ارسال رمز یک‌بارمصرف (OTP) را به یکی از اقلام قابل توجه در فاکتور ماهانه استارتاپ‌ها و کسب‌وکارهای آنلاین تبدیل کرده است. در حال حاضر، هزینه ارسال هر پارت پیامک متنی فارسی به بیش از ۱۲۲ تومان و پیامک لاتین به بیش از ۲۴۰ تومان می‌رسد؛ هزینه‌ای که با رشد کاربران، به صورت تصاعدی بالا می‌رود.

در کنار بحث قیمت، راه‌اندازی خطوط پیامکی خدماتی برای ارسال پیامک به شماره‌هایی که دریافت پیامک تبلیغاتی را مسدود کرده‌اند، نیازمند ثبت شرکت حقوقی، طی تشریفات اداری اپراتورها و ارائه سفته‌های ضمانت است. در چنین شرایطی، تنوع‌بخشی به کانال‌های ارسال کد ورود نه تنها هزینه‌ها را بهینه می‌کند، بلکه پایداری سیستم ثبت‌نام را نیز افزایش می‌دهد.

پلتفرم فرز علاوه بر روش‌های نوین مانند فلش‌کال (Flash Call) و تماس صوتی (Voice OTP)، راهکار سرویس ارسال پیام‌رسان (SAM) را ارائه کرده است. با این سرویس می‌توانید کدهای تأیید را مستقیماً به حساب کاربری افراد در پیام‌رسان‌های پرمخاطب داخلی مانند ایتا و بله ارسال کنید؛ آن هم با نصف قیمت پیامک و بدون نیاز به درگیری با سفته و تشریفات خط خدماتی.

در این مقاله، نحوه عملکرد سرویس SAM، بررسی اقتصادی هزینه‌ها، ملاحظات امنیتی و نحوه پیاده‌سازی فنی آن در بک‌اند را با نمونه کدهای عملی بررسی می‌کنیم.


سرویس پیام‌رسان‌ها (SAM) فرز چیست؟

طبق مستندات رسمی فرز در بخش مستندات سرویس پیام‌رسان‌ها (SAM)، این سرویس امکانی را فراهم می‌کند تا کدهای احراز هویت به صورت مستقیم به حساب کاربری افراد در پیام‌رسان‌های پشتیبانی‌شده ارسال شود.

در حال حاضر، این وب‌سرویس از ۳ پیام‌رسان زیر پشتیبانی می‌کند:

  • ایتا (eitaa)
  • بله (bale)
  • تلگرام (telegram)

فرایند ارسال و دریافت کد در این سناریو به صورت زیر انجام می‌شود:

  1. درخواست کاربر: کاربر در وب‌سایت یا اپلیکیشن شما شماره تلفن همراه خود را برای ورود یا ثبت‌نام ثبت می‌کند.
  2. فراخوانی API فرز: سرور شما یک درخواست استاندارد HTTP POST به درگاه فرز با اکشن sam ارسال می‌کند.
  3. تحویل در پیام‌رسان: فرز شماره کاربر را اعتبارسنجی کرده و کد تأیید را در قالب یک پیام خدماتی امن در پیام‌رسان ایتا یا بله به حساب او تحویل می‌دهد.
  4. تأیید هویت: کاربر کد دریافت‌شده در پیام‌رسان را در فرم ورود وارد کرده و احراز هویت تکمیل می‌شود.

تحلیل اقتصادی: مقایسه هزینه پیام‌رسان‌ها در برابر پیامک متنی

برای درک بهتر صرفه‌جویی اقتصادی، جدول زیر تعرفه کانال‌های ارتباطی مختلف را بر اساس صفحه قیمت‌ها و تعرفه‌های فرز مقایسه می‌کند:

کانال ارسال کد تأییدتعرفه هر تراکنش (ریال)تعرفه هر تراکنش (تومان)مقایسه با پیامک متنی فارسی
پیام‌رسان ایتا۶۰۰ ریال۶۰ تومان۵۱٪ ارزان‌تر
پیام‌رسان بله۶۰۰ ریال۶۰ تومان۵۱٪ ارزان‌تر
فلش‌کال (میس‌کال)۴۰۰ ریال۴۰ تومان۶۷٪ ارزان‌تر
تماس صوتی (ویس تا ۲۰ ثانیه)۷۴۰ ریال۷۴ تومان۳۹٪ ارزان‌تر
پیامک متنی داخلی (فارسی)۱,۲۲۰ ریال۱۲۲ تومانمبنای مقایسه
پیامک متنی داخلی (لاتین)۲,۴۴۰ ریال۲۴۴ تومان۱۰۰٪ گران‌تر
پیام‌رسان تلگرام (بین‌الملل)۰.۰۳ یوروبر اساس نرخ ارزکانال بین‌المللی

نکته: تعرفه ارسال به ایتا و بله دقیقاً ۶۰ تومان است؛ یعنی بیش از نصف قیمت ارسال یک پیامک متنی استاندارد فارسی (۱۲۲ تومان).

مقایسه ریالی در مقیاس ۵۰ هزار احراز هویت در ماه

اگر یک پلتفرم در ماه ۵۰,۰۰۰ درخواست ورود یا بازیابی رمز عبور داشته باشد:

  • هزینه ماهانه با پیامک متنی فارسی: حداقل ۶,۱۰۰,۰۰۰ تومان
  • هزینه ماهانه با ارسال به ایتا یا بله: دقیقاً ۳,۰۰۰,۰۰۰ تومان

این تغییر کانال به تنهایی ماهانه ۳.۱ میلیون تومان و سالانه بیش از ۳۷ میلیون تومان صرفه‌جویی مستقیم در هزینه‌های پایه زیرساخت ایجاد می‌کند.


تفاوت واقعی بلک‌لیست تبلیغاتی و خطوط خدماتی چیست؟

یکی از ابهامات رایج میان توسعه‌دهندگان، تفاوت میان پیامک‌های تبلیغاتی و پیامک‌های خدماتی (تراکنشی) است:

طبق ضوابط سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی (رگولاتوری)، مکانیزم مسدودسازی پیامک‌ها (مانند کد دستوری #800*) مشخصاً برای پیامک‌های تبلیغاتی و تجاری تعریف شده است. پیامک‌های خدماتی و تراکنشی (مانند رمز یک‌بارمصرف، فاکتور خرید و هشدارهای امنیتی) در صورتی که از طریق «خطوط خدماتی تاییدشده» ارسال شوند، از این فیلتر عبور کرده و به دست کاربر می‌رسند.

چالش اصلی کسب‌وکارها مسدود شدن خطوط خدماتی نیست، بلکه فرآیند سخت و پرهزینه دسترسی به این خطوط است:

  1. الزام به داشتن مدارک حقوقی: برای اختصاصی کردن یک خط خدماتی، اپراتورها ارائه مدارک ثبتی شرکت، روزنامه رسمی و شناسه ملی معتبر را الزامی می‌دانند.
  2. سفته ضمانت بانکی و تعهدنامه‌های محضری: کسب‌وکار باید مبالغ بالایی سفته به عنوان ضمانت حسن انجام کار ارائه دهد تا در صورت ارسال هرگونه متن غیرخدماتی با جریمه‌های سنگین مواجه نشود.
  3. زمان‌بر بودن تایید اپراتوری: فعال‌سازی نهایی خطوط اختصاصی معمولاً چند هفته زمان می‌برد.
  4. چالش خطوط اشتراکی: استارتاپ‌ها و توسعه‌دهندگانی که شرکت ثبت‌شده ندارند، ناچارند از خطوط خدماتی اشتراکی پنل‌ها استفاده کنند. این خطوط در زمان اوج مصرف (پیک ترافیک شب عید، بلک‌فرایدی یا اختلالات مقطعی اپراتورها) با صف‌های طولانی و تاخیر در ارسال مواجه می‌شوند.

مزیت سرویس پیام‌رسان‌ها (SAM) فرز این است که ارسال پیام در بستر شبکه داده (IP) انجام می‌گیرد؛ بنابراین نیازی به اخذ مجوزهای خدماتی اپراتوری مخابراتی، ارائه سفته یا ثبت شرکت رسمی ندارد و بلافاصله پس از ثبت‌نام در داشبورد فعال است.


ملاحظات امنیتی در استفاده از پیام‌رسان‌ها برای ارسال کد تأیید

تغییر بستر ارسال کد از پیامک به پیام‌رسان، به معنای بی‌نیاز شدن از اصول امنیتی نیست. راهنمای تأیید اعتبار بنیاد امنیت وب (OWASP Authentication Cheat Sheet) به صراحت تاکید می‌کند که انتقال کدهای یک‌بارمصرف از طریق کانال‌های خارج از محدوده (Out-of-Band)، چه پیامک باشد و چه پیام‌رسان، چالش‌ها و تهدیدات امنیتی خاص خود را دارد:

  • رمزنگاری در مسیر انتقال (In-Transit Encryption): پیام‌رسان‌ها ترافیک داده را بر بستر پروتکل‌های رمزنگاری مدرن (TLS/HTTPS) انتقال می‌دهند که از استراق سمع محلی در سطح دکل‌های مخابراتی (پروتکل‌های سنتی سلولار مانند SS7) جلوگیری می‌کند.
  • تهدیدات نشست‌های هم‌زمان (Multi-Session Risks): برخلاف سیم‌کارت که معمولاً روی یک دستگاه فعال است، پیام‌رسان‌هایی مثل ایتا و بله قابلیت اتصال هم‌زمان روی وب، دسکتاپ و چند دستگاه را دارند. اگر کاربر نشست‌های خود را به درستی مدیریت نکرده باشد یا دستگاه دوم او ناامن باشد، کد ارسالی ممکن است در سایر نشست‌ها مشاهده شود.
  • حملات مهندسی اجتماعی و فیشینگ: کدهای OTP ارسال‌شده در هر بستری همواره در معرض مهندسی اجتماعی و صفحات جعلی فیشینگ هستند.

راهکارهای امنیتی الزامی در پیاده‌سازی:

  1. طول عمر کوتاه کد (TTL): کدهای ارسالی باید حداکثر بین ۹۰ تا ۱۲۰ ثانیه معتبر باشند.
  2. محدودسازی نرخ درخواست (Rate Limiting): اجازه ندهید کاربر یا ربات‌ها بیش از ۳ بار در بازه چنددقیقه‌ای درخواست ارسال مجدد کد به پیام‌رسان ثبت کنند.
  3. اعتبارسنجی یک‌بارمصرف: بلافاصله پس از اولین تلاش موفق، کد باید در دیتابیس یا ردیس (Redis) شما باطل شود.

آموزش پیاده‌سازی و اتصال به API فرز

برای اتصال، ابتدا باید در داشبورد فرز ثبت‌نام کرده و از مسیر راهنمای ایجاد کلید دسترسی (API Key) توکن اختصاصی خود را بردارید.

  • آدرس اندپوینت: POST https://gateway.ferzz.ir/send
  • هدر الزامی: Content-Type: application/json

ساختار بدنه درخواست (JSON Schema)

{
  "token": "YOUR_ACCESS_TOKEN",
  "destination": "989123456789",
  "action": "sam",
  "payload": {
    "messenger_type": "eitaa",
    "code": "58492"
  }
}
  • token: کلید دسترسی دریافت‌شده از پنل فرز.
  • destination: شماره تلفن کاربر (همراه با کد کشور 98).
  • action: مقدار ثابت "sam".
  • messenger_type: نام لاتین پیام‌رسان؛ شامل "eitaa"، "bale" یا "telegram".
  • code: کد احراز هویتی که سرور شما تولید کرده است.

نمونه کد پیاده‌سازی با پایتون (Python)

import requests

def send_otp_via_messenger(phone_number: str, code: str, messenger: str = "bale"):
    url = "https://gateway.ferzz.ir/send"
    
    payload = {
        "token": "YOUR_FERZZ_ACCESS_TOKEN",
        "destination": phone_number,
        "action": "sam",
        "payload": {
            "messenger_type": messenger,  # "bale" یا "eitaa"
            "code": str(code)
        }
    }
    
    headers = {
        "Content-Type": "application/json"
    }

    try:
        response = requests.post(url, json=payload, headers=headers, timeout=8)
        response.raise_for_status()
        return response.json()
    except requests.exceptions.RequestException as err:
        print(f"خطا در ارسال به درگاه فرز: {err}")
        return None

# نمونه استفاده:
# result = send_otp_via_messenger("989123456789", "74812", "eitaa")

نمونه کد پیاده‌سازی با جاوااسکریپت (Node.js)

async function sendMessengerOTP(phoneNumber, code, messengerType = 'eitaa') {
  const url = 'https://gateway.ferzz.ir/send';

  const body = {
    token: process.env.FERZZ_API_KEY,
    destination: phoneNumber,
    action: 'sam',
    payload: {
      messenger_type: messengerType, // 'eitaa' یا 'bale'
      code: String(code),
    },
  };

  const response = await fetch(url, {
    method: 'POST',
    headers: {
      'Content-Type': 'application/json',
    },
    body: JSON.stringify(body),
  });

  if (!response.ok) {
    throw new Error(`خطای درگاه: ${response.status}`);
  }

  return await response.json();
}

سناریوی معماری: پیاده‌سازی فالبک چندکاناله در سمت سرور

پلتفرم فرز کانال‌های مختلفی از جمله پیام‌رسان‌ها، تماس صوتی، فلش‌کال و پیامک متنی ارائه می‌دهد. هرچند فراخوانی هر کانال به صورت مستقل از طریق API انجام می‌شود، اما بهترین الگو برای برنامه‌نویسان، پیاده‌سازی یک لایه مدیریت فالبک (Fallback Logic) در سمت بک‌اند محصول است:

  1. ارسال اولیه (کم‌هزینه و پرسرعت): تلاش اول از طریق پیام‌رسان ایتا یا بله (۶۰ تومان) یا فلش‌کال (۴۰ تومان) انجام گیرد.
  2. بررسی نتیجه در سمت کلاینت: در فرم ورود تایمر معکوس ۶۰ ثانیه‌ای قرار دهید و گزینه‌ای تحت عنوان «ارسال کد از روش دیگر» به کاربر نمایش دهید.
  3. سوئیچ به کانال جایگزین: اگر کاربر در مهلت تعیین‌شده کد را دریافت نکرد (مثلاً پیام‌رسان را نصب نداشت یا به اینترنت دسترسی نداشت)، سرور در درخواست دوم کانال را به تماس صوتی فرز (۷۴ تومان) یا نهایتاً پیامک متنی تغییر دهد.

این معماری دولوپری تضمین می‌کند که بخش عمده تراکنش‌ها با کمترین هزینه ممکن انجام شود، بدون این‌که کاربرانی که پیام‌رسان ندارند از فرآیند ورود جا بمانند.


تست بدون کدنویسی در داشبورد فرز

پیش از پیاده‌سازی در کد پروژه، می‌توانید این سرویس را به صورت زنده بررسی کنید:

  1. وارد داشبورد کاربری فرز شوید.
  2. طبق راهنمای تست دستی سرویس، از منوی پنل وارد بخش «تست سرویس» شوید.
  3. نوع سرویس را روی «سرویس پیام‌رسان» تنظیم کرده و با شماره خودتان ارسال به بله یا ایتا را آزمایش کنید.

نتیجه‌گیری

سرویس پیام‌رسان‌ها (SAM) فرز ابزاری کارآمد و مقرون‌به‌صرفه برای تنوع بخشیدن به روش‌های ورود کاربران است. کاهش ۵۰ درصدی هزینه‌ها در مقایسه با پیامک، عدم درگیری با سفته و مدارک شرکتی، و دسترسی سریع به میلیون‌ها کاربر بله و ایتا، این کانال را به گزینه‌ای هوشمندانه برای استارتاپ‌ها و محصولات دیجیتال تبدیل کرده است.